మసాలా దోసె, సాంబార్
ప్రతి దశను చదవండి, వినండి.
-
1 సిద్ధం
వడ్డించడానికి 18 గంటల ముందే మొదలుపెట్టండి. 300 g ఇడ్లీ బియ్యాన్ని (ఉప్పుడు బియ్యం) నీళ్లు దాదాపు తేటగా అయ్యేవరకు కడిగి, 1 tsp మెంతులతో నానబెట్టండి. రెండో గిన్నెలో 75 g పొట్టు తీసిన మినప్పప్పును కడిగి నానబెట్టండి. బియ్యం, మినప్పప్పు నానబెట్టడానికి ఉన్న 2000 ml నీటిని రెండు గిన్నెలకూ పంచి పోయండి, గింజలు కనీసం 5 cm లోతు వరకు మునిగి ఉండాలి. 4 నుంచి 6 గంటలు నానబెట్టి, ఆ తర్వాత నీటిని పూర్తిగా వడకట్టండి; ఈ నానబెట్టిన నీరు రుబ్బడానికి కొలిచిన నీరు కాదు.
కనీస నానబెట్టే సమయం తర్వాత బియ్యం, మినప్పప్పు పూర్తిగా నానాయి, నీరు పూర్తిగా వడిసింది. నానిన బియ్యం గింజ రెండు గోళ్ల మధ్య నలుగుతుంది, మినప్పప్పు చూడటానికే ఉబ్బినట్టు కనిపిస్తుంది.
-
2 సిద్ధం
దోసె పిండి కోసం ఉంచిన నీటిని కొద్దికొద్దిగా పోస్తూ, ముందుగా పొట్టు తీసిన మినప్పప్పును చాలా మెత్తగా, లేత రంగులో, గాలి నిండినట్టు రుబ్బండి; పులియబెట్టే పెద్ద గిన్నెలోకి తీసుకోండి. ఇడ్లీ బియ్యాన్ని (ఉప్పుడు బియ్యం), మెంతులను కొద్దిగా రవ్వ తగిలేలా మెత్తగా రుబ్బండి. రెండు పిండ్లనూ చేత్తో 2 నిమిషాలు గట్టిగా కలపండి. కొలిచిన 500 ml నీటిలో, పిండి చిక్కగా ఉంటూ పోయగలిగేలా ఉండటానికి కావలసినంత మాత్రమే వాడండి; మిగిలినది పులిసిన తర్వాత పలచన చేయడానికి ఉంచుకోండి.
కలిపిన పిండి చిక్కగా, పోయగలిగేలా, గాలి నిండి ఉంది, మినప్పప్పు ముతక ముక్కలు లేవు. కలిపిన పిండి గరిటె నుంచి మందపాటి తీగలా పడుతుంది, చిన్న గాలి బుడగలను పట్టి ఉంచుతుంది, పాలలా కారదు.
-
3 సిద్ధం
దోసె పిండిలో 1 tsp మెత్తని ఉప్పు కలపండి. పిండి మట్టాన్ని గుర్తు పెట్టి, వదులుగా మూసి, నమ్మకమైన వెచ్చని, గాలి తగలని చోట 8 నుంచి 12 గంటలు ఉంచండి; పిండి సురక్షితంగా పొంగడానికి గిన్నె సగం కంటే తక్కువే నిండి ఉండాలి. పిండి స్పష్టంగా పొంగి, పైభాగమంతా గాలి నిండినట్టు కనిపించి, శుభ్రమైన పులుపు వాసన వచ్చినప్పుడు పులియడం పూర్తయినట్టు; చల్లని వంటగదిలో తక్కువ పొంగవచ్చు, కాబట్టి మూడు గుర్తులనూ చూడండి. ఏ మార్పూ కనిపించకపోతే మందపాటి దోసెలు వేయడం కంటే ఇంకాస్త వెచ్చని సమయం ఇవ్వండి; గులాబీ, నారింజ లేదా బూజు పెరుగుదల ఉంటే లేదా కుళ్లిన వాసన వస్తే పిండిని పారేయండి.
పిండి కంటికి కనిపించేలా పొంగింది, గాలి నిండి ఉంది, శుభ్రమైన పులుపు ఉంది, చెడిపోయిన ఏ గుర్తూ లేదు. పిండి బాగా పొంగింది, బుడగలు కనిపిస్తున్నాయి, ఆహ్లాదకరమైన పులుపు వాసన వస్తోంది, రంగు మారిన లేదా బూజు పెరుగుదల లేదు.
-
4 వండటం
100 g కందిపప్పును కడగండి. దాన్ని కుక్కర్లో, సాంబార్ కోసం 1/4 tsp పసుపుతోను, సాంబార్ కోసం ఉన్న 900 ml నీటి నుంచి తీసిన 300 ml నీటితోను వేయండి. మూత బిగించి, మధ్యస్థ-ఎక్కువ మంటపై ఒత్తిడి వచ్చేలా చేసి, ఆ తర్వాత సమానమైన ఒత్తిడిలో 10 నిమిషాలు ఉడికించండి. మంట ఆర్పి, తెరిచే ముందు ఒత్తిడి దానంతట అదే తగ్గనివ్వండి; పప్పును బాగా చిలికి మెత్తగా చేయండి.
పప్పు గింజలు నొక్కినప్పుడు పూర్తిగా మెత్తబడతాయి, చిలికితే మృదువైన గుజ్జు అవుతుంది. కుక్కర్ను బలవంతంగా తెరవొద్దు; ఒత్తిడి సూచిక పూర్తిగా కిందికి దిగి ఉండాలి.
-
5 వండటం
ఈలోగా సాంబార్ గిన్నెలో 500 g బంగాళదుంపలు, బంగాళదుంపలు ఉడకబెట్టడానికి 1500 ml నీరు వేసి, మరిగించి, ఆ తర్వాత కత్తి మధ్యలోకి తేలికగా దిగేవరకు 18 నుంచి 22 నిమిషాలు సన్నని మంటపై ఉడికించండి. బంగాళదుంపల నీటిని పూర్తిగా వడకట్టి, చేత్తో పట్టుకునేంత చల్లార్చి, కావాలంటే తొక్క తీసి, 2 cm సైజు పెద్ద ముక్కలుగా విరవండి. సాంబార్ కోసం గిన్నెను కడగండి.
అత్యంత మందపాటి బంగాళదుంపలోకి కూడా కత్తి తేలికగా దిగుతుంది, అయినా వడకట్టినప్పుడు బంగాళదుంప విరిగి చెల్లాచెదురు కాదు. మధ్యభాగం గట్టిగా ఉంటే ఇంకో 2 నిమిషాలు ఉడికించి, వడకట్టే ముందు మళ్లీ చూడండి.
-
6 వండటం
20 g విత్తనాలు తీసిన చింతపండును, సాంబార్కు మిగిలిన నీటి నుంచి తీసిన 100 ml వేడి నీటిలో 15 నిమిషాలు నానబెట్టి, బాగా పిండి వడకట్టండి. సాంబార్ గిన్నెలో చింతపండు నీరు, సాంబార్కు మిగిలిన నీరు అంతా, 100 g క్యారెట్, 150 g తాజా మునగకాయ, 150 g టమాటాలు, 100 g చిన్న ఉల్లిపాయలు వేయండి. తర్వాత 2 tbsp సాంబార్ పొడి, 1 tsp బెల్లం (వేస్తే), సాంబార్ కోసం 1 1/2 tsp మెత్తని ఉప్పు కలపండి. మూత పెట్టి 10 నుంచి 12 నిమిషాలు, క్యారెట్, మునగకాయ మెత్తబడేవరకు ఉడికించండి. చిలికిన కందిపప్పును కలిపి, మూత లేకుండా 8 నిమిషాలు ఉడికించండి; పోయగలిగేలా, గరిటెకు అంటుకునే పదానికి అవసరమైతే మాత్రమే 200 ml వరకు వేడి నీరు కలపండి.
క్యారెట్ తేలికగా గుచ్చుకుంటుంది, మునగకాయ గుజ్జు మెత్తగా ఉంది, పప్పు పోయగలిగే సాంబార్లో కలిసే ఉంటుంది, నీళ్లలా అడుగున కూర్చోదు. ఒక గరిటె చల్లార్చి రుచి చూడండి: చింతపండు మెత్తగా ఉండాలి, పచ్చిగానో పదునైన వగరుగానో ఉండకూడదు; ఈ పరీక్ష తర్వాతే ఉప్పు వేయండి.
-
7 చివరగా
శుభ్రమైన మసాలా పెనం ఒక చిన్న భాగంలో, సాంబార్ పోపు కోసం 1 tbsp వేరుశనగ నూనెను మధ్యస్థ మంటపై వేడి చేయండి. సాంబార్ పోపు కోసం 1 tsp ఆవాలు వేయండి; చిటపటలాడినప్పుడు 2 ఎండు మిర్చి, సాంబార్ పోపు కోసం 10 కరివేపాకు, 1 చిటికెడు ఇంగువ వేయండి. చిమ్మకుండా కాసేపు మూత పెట్టి, మసాలా మాడకుండా 30 సెకన్లు వేయించి, ఆ తర్వాత పోపును సాంబార్లో పోయండి. 15 g తాజా కొత్తిమీర కలిపి, మూత పెట్టి అతి తక్కువ మంటపై వేడిగా ఉంచండి.
సాంబార్ పోపు ఘుమఘుమలాడుతోంది, ఆవాలు చిటపటలాడాయి, కరివేపాకు అంచుల్లో కరకరలాడుతోంది, ఏ మసాలా మాడలేదు. ఆవాలు చిటపటలాడాయి, కరివేపాకు మెరుస్తూ అంచుల్లో కరకరలాడుతోంది; ఎక్కడి నుంచీ మాడిన వాసన రావట్లేదు.
-
8 వండటం
మసాలా పెనంలో బంగాళదుంప కూర కోసం 1 tbsp వేరుశనగ నూనెను మధ్యస్థ మంటపై వేడి చేయండి. 1 tsp ఆవాలు వేయండి; చిటపటలాడినప్పుడు 2 tsp శనగపప్పు వేసి లేత బంగారు రంగు వచ్చేవరకు వేయించండి. బంగాళదుంప కూర కోసం 12 కరివేపాకు, 2 తరిగిన పచ్చిమిర్చి, 15 g తురిమిన తాజా అల్లం, 200 g సన్నగా తరిగిన ఉల్లిపాయలు వేయండి; 6 నుంచి 8 నిమిషాలు మెత్తబడేవరకు వేయించండి, కానీ గోధుమ రంగు రాకూడదు. బంగాళదుంప కూర కోసం 1/2 tsp పసుపు, 1 tsp మెత్తని ఉప్పు, ఉడికించిన బంగాళదుంపలు, 80 ml నీరు కలపండి. 3 నిమిషాలు కలుపుతూ తేలికగా మెదపండి, ఆ తర్వాత మంట ఆర్పి పైన 1 నిమ్మకాయ పిండండి.
ఉల్లిపాయలు పారదర్శకంగా అయ్యాయి, శనగపప్పు పచ్చిగా కాకుండా కరకరలాడుతోంది, కూర తడిగా గరిటెతో ఎత్తగలిగేలా ఉంది, బంగాళదుంప ముక్కలు విడివిడిగా కనిపిస్తున్నాయి, నీరు విడిగా నిలవలేదు. నీరు నిలిస్తే మూత లేకుండా 1 నిమిషం ఉడికించి, ప్రతి ముక్కనూ మెదపకుండా మళ్లీ కలపండి.
-
9 వండటం
పులిసిన పిండిని మెల్లగా కలపండి; నిరంతర తీగలా పడేంత మాత్రమే, ఉంచుకున్న దోసె పిండి నీటితో పలచన చేయండి. పొడి దోసె పెనాన్ని మధ్యస్థ-ఎక్కువ మంటపై వేడి చేసి, ఆ తర్వాత మధ్యస్థానికి తగ్గించండి. 8 దోసెల్లో ప్రతిదానికీ, తేలికగా నూనె రాసిన గుడ్డతో పెనాన్ని తుడిచి, మధ్యలో సుమారు 120 ml పిండి పోసి, వెంటనే గరిటె వెనుకవైపుతో బయటికి తిప్పుతూ సుమారు 24 cm వెడల్పుకు పరచండి. దోసెల కోసం ఉంచిన 2 tbsp వేరుశనగ నూనెలో ఒక వాటాను అంచుల చుట్టూ పోయండి. తిప్పకుండా 2 నుంచి 3 నిమిషాలు కాల్చండి, పైభాగం ఆరి, కింది వైపు ముదురు బంగారు రంగుకు తిరిగి, అంచు దానంతట అదే వదిలేవరకు. పరచకముందే పిండి గట్టిపడితే పెనాన్ని కాసేపు చల్లార్చండి; దోసె తెల్లగా రబ్బరులా ఉంటే తర్వాతి దోసెకు ముందు పెనాన్ని ఇంకాస్త వేడి చేయండి.
కింది వైపు సమానంగా ముదురు బంగారు రంగులో కరకరలాడుతోంది, పైన తడి పిండి లేదు, సన్నని గరిటెతో అంచు శుభ్రంగా లేస్తుంది. పిండి గట్టిపడకముందే గరిటె దాన్ని పరచాలి; చిక్కని పిండిని మండుతున్న పెనం మీద బలవంతంగా పరచడం కంటే, దోసెల మధ్య పెనం వేడిని సరిచేయండి.
-
10 చివరగా
ప్రతి కరకరలాడే దోసె మధ్యలో బంగాళదుంప కూరలో ఎనిమిదో వంతు పెట్టి, నలగకుండా మడిచి, వెంటనే వడ్డించండి: ఒక్కొక్కరికి 2 దోసెలు, పక్కన వేడి కందిపప్పు సాంబార్లో నాలుగో వంతు. కాల్చిన దోసెలను ఒకే పొరలో ఉంచండి లేదా ప్రతి బ్యాచ్నూ పెనం నుంచి నేరుగా వడ్డించండి; ఒకదానిపై ఒకటి పేర్చితే ఆవిరి ఇరుక్కుని కరకరతనం పోతుంది.
ఎనిమిది కరకరలాడే దోసెలు నలగకుండా నింపబడ్డాయి, నాలుగు వాటాల్లో ప్రతిదానిలోనూ రెండు దోసెలు, వేడి సాంబార్లో నాలుగో వంతు ఉన్నాయి. ప్రతి దోసెనూ నేరుగా వడ్డించండి లేదా ఒకే పొరలో ఉంచండి; ఒకదానిపై ఒకటి పేర్చి కరకరలాడే పైభాగాన్ని ఆవిరిలో ఉడకనివ్వొద్దు.